Hier vindt u een selectie van de onderwerpen die het Chinese Expertise Centre behandelt. De thema’s kunnen in de vorm van een lezing of een workshop worden aangeboden. We betrekken daar uiteraard ook de actualiteit en de laatste stand van zaken bij. Hebt u speciale wensen of een speciaal thema in gedachten? Wij vinden het ideale seminar met de beste specialisten voor u.

We staan aan het begin van een nieuw tijdperk. China heeft haar natuurlijke positie op het wereldtoneel weer ingenomen, terwijl de Verenigde Staten aan macht lijkt in te boeten. De relatie tussen deze twee supermachten wordt door velen gezien als dé belangrijkste bilaterale relatie van de 21e eeuw. Op politiek gebied spelen belangrijke kwesties zoals mensenrechten, de status van Taiwan, de militaire uitgaven en de invloed van beide landen in de Aziatische regio. Op economisch gebied wordt de agenda gedomineerd door de scheve handelsbalans en de spanningen rond de wisselkoers van de dollar tegen de yuan. Onder veel Amerikaanse politici is een anti-China hetze ontstaan. “De Chinezen nemen onze markten in en stelen onze arbeidsplaatsen” is een veelgehoord geluid. De angst voor China zit er goed in.

Is deze angst terecht? Bij deze presentatie zal worden in gegaan op bovengenoemde zaken die niet alleen op regeringsniveau, maar ook in de bestuurskamers van de Amerikaanse en Chinese multinationals tot grote beroering leiden.

Eenzelfde lezing is natuurlijk ook mogelijk over de bilaterale relatie tussen China en de EU.

“The Chinese have run their system for 3,000 years without adivce from the U.S. They don’t like to be learned by a country only 200 years old.”
Henry Kissenger

De Chinese overheid moedigt actief overzeese investeringen aan om nieuwe afzetmarkten aan te boren. Dit going global beleid stamt al uit 1999. Daarnaast wil China eigen internationaal bekende consumentenmerken opbouwen en deze in korte tijd naar de wereldtop brengen. In 2010 zouden er al tussen de dertig en vijftig van deze nationale kampioenen actief moeten zijn. Het opkopen van buitenlandse bedrijven en westerse technologie speelt in dit beleid een sleutelrol. Grote Chinese bedrijven beschikken dankzij overheidssteun over een lange adem. Over deze overheidsteun is veel te doen. Onder Europese politici ontstond eind 2010 lichte paniek toen het Chinese bedrijf Xinmao het Nederlandse kabelbedrijf Draka dreigde over te nemen. De vrees bestond dat Xinmao een verlengstuk van de Chinese overheid was en dat het China te doen was om de kennis van Draka.

Vragen die bij dit thema aan de orde komen: wat zijn de kenmerken van dit going global beleid? Hoe succesvol is het en heeft de Chinese overheid een verborgen agenda? Kan het westerse bedrijfsleven de strijd met de Chinese concurrentie wel aan?

Too many western minds are looking at dangers: few are looking at opportunities.
Kishore Mahbubani, schrijver van ‘De Eeuw van Azië’

De sterke economische groei in China legt een extreem hoge druk op de milieukwaliteit en de natuurlijke hulpbronnen. China is de grootste uitstoter van broeikassen en de grootste verbruiker van energie. Het waterprobleem is het meest nijpend. Noord-China heeft een acuut tekort aan 40 miljard m³/jaar waardoor de reserves grondwater snel uitgeput geraken. De Chinese overheid onderkent de keerzijde van de economische groei en zoekt naar een balans tussen bescherming van het milieu en economische groei. China is hard op weg wereldleider te worden op het gebied van groene energie (zon en wind). China’s investeringen in groene energie bedroeg in 2009 zo’n 35 miljard dollar. Vooralsnog lijkt dit is een druppel op de gloeiende plaat om China’s honger naar energie te stillen, maar de investeringen in deze vorm van duurzame energie zijn beduidend hoger dan bijvoorbeeld de VS.

Bij dit thema wordt ingegaan op de milieuagenda van China’s nieuwe Vijfjarenplan. Wie zijn de belangrijkste stakeholders, hoe realistisch zijn de plannen en welke kansen liggen er voor het Nederlandse bedrijfsleven?

Man must conquer nature.
Mao Zedong

For that which is under heaven is like a holy vessel … 
Those that tamper with it, harm it.
Laozi (in Daodejing)

In het Chinese keizerrijk was het Hemels Mandaat de opdracht van de Hemel aan de Zoon des Hemels (keizer) om het Al-onder-de-Hemel te ordenen en te dienen, ongeacht iemands sociale, culturele of etnische achtergrond. Dit Hemels Mandaat verschafte een basis voor acceptatie van bevelen van bovenaf, zonder dat daarbij steeds de machtsvraag moest worden gesteld. De Hemel kon de keizer ook het Mandaat afnemen als hij niet goed of deugdzaam regeerde.

Wat is het mandaat van de Chinese Communistische Partij (CCP)? In het Westen zijn we geneigd te zeggen dat dit mandaat er niet is. De leiders zijn immers niet direct door het volk gekozen. Door een Chinese bril gekeken wordt legitimatie vooral verklaard door te verwijzen naar economische groei en stabiliteit. De stabiliteit komt echter steeds meer onder druk te staan door de toenemende kloof tussen arm en rijk, corruptie en stijgende prijzen. De CCP beseft dat terdege. In het nieuwe Chinese Vijfjarenplan (2011-2015) wordt daarom veel aandacht besteed aan een eerlijke verdeling van welvaart, rechtvaardigheid en sociale harmonie. Premier Wen Jiabao sprak in dit verband over de waardigheid en respect voor het Chinese volk. Bedoelde hij mensenrechten?

Bij dit thema gaan we in op recente binnenlandse ontwikkelingen in China, waarbij vragen over politieke stabiliteit en de toekomst van de CCP in China centraal staan

When reform is too fast there is chaos. When reform is too slow there will be stagnation. 
Cao Siyuan,
in James Kynge’s ‘China Shakes the World’

Reputatie komt te voet en gaat te paard. In China verdween de reputatie van de zuivelgigant Sanlu per Formule 1 wagen. Het bedrijf ging in 2008 razendsnel failliet na de vervuiling van melkpoeder met het giftige melamine, waardoor honderdduizenden kinderen ziek werden en zeker zes baby’s stierven. Als het gaat om de noodzaak van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen wordt veelal in negatieve termen over de situatie in China gesproken. In China als ‘fabriek van de wereld’ is inderdaad nog veel te verbeteren. Angst voor reputatieschade en toenemende zorg om klimaatsverandering (green awakening) zijn in China ook de drijvende factoren achter de toenemende belangstelling voor MVO.

Inmiddels is er een woud aan internationale richtlijnen en standaarden (o.a. OESO en ILO-richtlijnen) met betrekking tot MVO. In hoeverre onderschrijft de Chinese overheid deze richtlijnen of houden ze liever vast aan hun eigen standaarden? Hoe zien Chinese ondernemers MVO eigenlijk? Als kans of als liefdadigheid? Waar moet u als Nederlandse ondernemer rekening mee houden als u productie in China wilt uitbesteden? Al deze vragen en nog veel meer komen bij dit onderwerp aan de orde. 

None of those companies without professional ethics or social morals will be let off.
Premier Wen Jiabao in 2008 naar aanleiding van het melamineschandaal.

Onderhandelen met Chinezen is en blijft een grote uitdaging. Zelfs als je de Chinese taal machtig bent. In de Chinese onderhandelingscultuur draait het om reputatie, maatschappelijke status en onderlinge harmonie. Gezichtsverlies is voor Chinezen rampzalig. De morele waarden van het Chinese onderhandelen zijn rechtstreeks terug te leiden naar het klassieke denken van onder andere Confucius, Laozi en niet te vergeten Sun Zi ‘s Art of War. Hun gedachtegoed is nog steeds springlevend. Echter, China verandert razendsnel. De eerste generatie van Chinese zakenlieden die profiteerden van de Open Deur Politiek van Deng Xiaoping, waren vaak selfmade man, zonder opleiding en zonder kennis van het Engels. Hun kinderen zijn veelal hoog opgeleid (veelal in het buitenland) en spreken uitstekend Engels. Dit zijn de nieuwe movers en shakers van de Chinese maatschappij. Wordt het onderhandelen met deze nieuwe generatie nu makkelijker?

Bij dit thema gaan we in op de do’s and don’ts van het onderhandelen met Chinezen. Wat zijn de culturele basiswaarden van de Chinese manier van denken en hoe zijn deze waarden van invloed op het onderhandelingsproces? Daarnaast zullen we ingaan op de grote cultuurverschillen tussen de staat en de “straat”.

Onderhandelen in China is zowel interessant voor ondernemers als beleidsmakers en wordt uiteraard gedoceerd door ervaringsdeskundigen. 

Een man zonder lach moet geen winkel openen. 

Zoet temperament en vriendelijkheid maken geld.

Chinese wijsheden

China is volgens een onderzoek van MTV in 2008 het enige land ter wereld waar mensen meer vrienden online hebben dan offline. China telt nu ongeveer 470 miljoen internetgebruikers. Dit aantal stijgt jaarlijks met tientallen miljoenen. Opmerkelijk is het hoge aantal van internetgebruikers die participeren in sociale media. Een sociaalnetwerksite als Facebook wordt in China geblokkeerd door de Great Firewall of China, maar hiervoor bestaan Chinese equivalenten als Renren.com (iedereen) of Kaixin001.com (wees blij).

Social media in China zijn verreweg het belangrijkst voor het onderhouden van contacten, maar het is ook een belangrijke bron om als het gaat om politieke of maatschappelijke kwesties. Via social media hopen de Chinese netizens ook de “de andere kant van het verhaal” te horen. Een van de populairste bloggers is Han Han, die in China miljoenen volgers heeft. Hij schrijft scherpe blogs over controversiële zaken als persvrijheid en corruptie, maar anders dan dissidenten als Liu Xiaobo lijkt hij hierbij niet over de onzichtbare grens te gaan die door de Chinese autoriteiten is gesteld. Of misschien durven ze Han Han niet echt aan te pakken door zijn enorme populariteit.

Bij het thema social media gaan we in op de enorme opkomst en impact ervan op de Chinese maatschappij. Ook kijken we naar censuur. Wat is nu die onzichtbare grens die je als netizen niet mag passeren en hoe creatief zijn de Chinese bloggers om de censuur te omzeilen?

Internet is God’s gift to China. 
Liu Xiaobo, Chinese Nobelprijswinnaar voor de vrede